สาเหตุที่ทำให้เกิดทุกข์ ได้แก่ ตัณหา คือความทะยานอยากดิ้นรน  ถ้ามีความอยากมาก ทุกข์ก็มาก
อยากน้อย ทุกข์ก็น้อย หมดความอยากทุกข์ก็หมดไปด้วย  ความดับตัณหา คือ ตัณหาดับหมดไปจากใจ
ใจว่างไม่มีตัณหา เรียกว่า นิโรธ  แปลว่าความดับทุกข์หรือธรรมเป็นเครื่องดับทุกข์  
อุบายหนทางวิธีที่จะทำให้ทุกข์ให้ดับ ท่านเรียกว่ามรรคหรือมรรคมีองค์แปด  มรรคมีองค์แปด
สงเคราะห์ลงในไตรสิกขาได้แก่ ศีล สมาธิ ปัญญา

เมื่อปัญญาเป็นเครื่องรู้แจ้งทุก์  เหตุเกิดทุกข์ ความดับทุกข์ ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์
เกิดขึ้นในจิตใจแล้ว   ความทุกข์ความทรมานย่อมหมดสิ้นไป  ใจจะเข้าถึงธรรมที่ไม่ตาย เรียกว่า นิพพาน....

หลวงพ่อกนตสิริ ภิกขุ
สำนักปฏิบัติธรรมศิริธรรม (ถ้ำชี)